مىگيرد و حاصل را بين ورثهء ميّت و مالك قسمت مىكند ( 5 ) و اگر شرط كرده باشند كه خود او درختها را تربيت نمايد ( 6 ) ، پس اگر قرار گذاشته‌اند كه به ديگرى واگذار نكند ، با مردن او معامله به هم مىخورد و اگر قرار نگذاشته‌اند ( 7 ) ، مالك مىتواند عقد را به هم بزند ، يا راضى شود كه ورثهء او يا كسى كه آنها اجيرش مىكنند ، درختها را تربيت نمايد . ) * ( 1 ) مكارم : در صورتى كه شرط كرده باشند خودش باغدارى كند معامله به هم مىخورد ولى اگر چنين شرطى نكرده باشند ورثهء او جانشين او مىشوند . [ پايان مسأله ] ( 2 ) زنجانى : چنانچه شرط نكرده باشند . . سيستانى : چنانچه در قرار داد قيد و شرط نكرده باشند . . گلپايگانى ، صافى : اگر كسى كه تربيت درختها به او واگذار شده بميرد ، معاملهء مُساقات باطل نمىشود پس اگر در عقد شرط نكرده باشند . . ( 3 ) و ( 4 ) فاضل : اجير و كارگر . . ( 5 ) نورى : و چنانچه ميّت مالى نداشته باشد مساقات به هم مىخورد . . زنجانى : ولى اگر قرارداد كرده باشند كه خود او درختها را تربيت نمايد ، به گونه‌اى كه به تربيت درختها توسط شخص ديگر اصلًا رضايت ندارد ، با مردن او معامله به هم مىخورد . و اگر براى كسى حقّ به هم زدن معامله را در صورت مرگ تربيت كنندهء درخت قرار داده باشند ، وى مىتواند بر طبق حقّ خود ، معامله را به هم بزند . ( 6 ) گلپايگانى ، صافى : مالك با مُردن او مىتواند معامله را فسخ كند يا راضى شود كه ورثهء او يا كسى كه آنها اجيرش مىكنند درختها را تربيت نمايد ، بلى اگر عقد بر خصوص مُساقات به مباشرت واقع شده باشد با مردن او معامله باطل مىشود . خوئى ، تبريزى : اگر قرار داد كرده باشند ( سيستانى : اگر در معامله قيد كرده باشند ) كه خود او درختها را تربيت نمايد ، با مُردن او معامله به هم مىخورد . [ پايان مسأله ] ( 7 ) اراكى : با مردن او معامله به هم نمىخورد و . . بهجت : رجوع كنيد به ذيل مسأله 2248 ) مسائل اختصاصى مكارم : مسأله 1905 بايد اعمالى را كه بر عهدهء هر كدام از دو طرف مىباشد قبلًا معين كنند ، مانند تعمير قنات ، يا موتور چاه و همچنين تهيهء كود و وسيلهء سمپاشى و غير اينها و اگر عرف و قاعده‌اى در محلّ باشد همان كافى است . مكارم : مسأله 1906 اگر معلوم شود معامله مساقات باطل بوده ميوه هاى باغ مال صاحب باغ است ، ولى بايد اجرت آبيارى و كارهاى ديگر را مطابق معمول به كسى كه درختان را سر پرستى كرده بدهد . مكارم : مسأله 1908 ممكن است طرف قرارداد در مُساقات متعدّد باشد يعنى صاحب باغ آن را در اختيار چند نفر بگذارد و با آنها قرارداد مُساقات ببندد . مسأله 2250 اگر شرط كند كه تمام حاصل براى مالك باشد ، مُساقات باطل است ، و ميوه مال مالك مىباشد ( 1 ) و كسى كه كار مىكند نمىتواند مطالبهء اجرت نمايد ( 2 ) ولى اگر باطل بودن مُساقات به جهت ديگر باشد ( 3 ) مالك بايد مزد آبيارى و كارهاى ديگر را به مقدار معمول به كسى كه درختها را تربيت كرده بدهد ( 4 ) ) *